Matelea cyclophylla – Meksika Kaudeksi

Matelea cyclophylla, Meksika’ya özgü, nadir ve son derece karakteristik bir kaudeksli sarılıcı bitkidir. En dikkat çekici bölümü, zamanla kalınlaşan ve yüzeyi köşeli, mantarımsı çıkıntılarla kaplanan odunsu kaudeksidir. Yağışlı büyüme döneminde bu gövdeden uzun, ince ve sarılıcı dallar çıkar; dallar üzerinde kalp biçimli, hafif etli ve canlı yeşil yapraklar gelişir. Yaz aylarında ortaya çıkan koyu bordo-kahverengi, yıldız biçimli çiçekleri ise bitkinin en sıra dışı özelliklerinden biridir. World Flora Online

Kökeni

Matelea cyclophylla, Meksika’nın batı ve güney bölgelerinde, özellikle Jalisco, Oaxaca, Guerrero ve çevresindeki bölgelerde doğal olarak yetişir. Doğal yaşam alanlarında mevsimsel olarak kuruyan tropikal ve subtropikal ormanlarda, kayalık alanların ve devrilmiş ağaçların gölgeli çevresinde bulunur. Genellikle iyi drene olan topraklarda gelişir. Llifle

Görsel Özellikleri

Bu türün en önemli özelliği, toprak seviyesinde gelişen kalın ve odunsu kaudeksidir. Kaudeksin yüzeyi zamanla açık kahverengi ile gri-kahverengi tonlarda, köşeli ve mantarımsı kabartılarla kaplanarak oldukça yaşlı ve heykelsi bir görünüm kazanır. Gövde çoğunlukla toprağa kısmen gömülü olarak gelişir ancak yetiştiricilikte dekoratif görünümünü ortaya çıkarmak amacıyla üst kısmı açıkta bırakılabilir. World Flora Online

Yaprakları ve Dalları

Yağışlı dönem başladığında kaudeksten ince, otsu ve sarılıcı dallar çıkar. Yaprakları belirgin kalp biçiminde, parlak yeşil ve hafif etlidir. Büyük yaprakların yumuşak dokusu ile sert, kabuklu kaudeks arasındaki kontrast bitkiye çok özel bir görünüm verir. Uygun koşullarda dallar uzayarak birkaç metreye kadar ulaşabilir ve bir desteğe sarılarak yetiştirilebilir. media.huntington.org

Çiçeği

Matelea cyclophylla’nın çiçekleri yaklaşık 2,5 cm çapında, beş parçalı yıldız formundadır. Genellikle koyu bordo, şarap kırmızısı veya kahverengimsi tonlarda görülür; bazı kültür formlarında yeşil çiçeklere de rastlanabilir. Çiçeğin merkezinde oldukça karmaşık ve dekoratif bir taç yapısı bulunur. Tozlaşmayı sağlayan sinekleri çekmek için çiçeklerinin belirgin, çürümüş et benzeri bir koku yayabildiği bildirilmiştir. media.huntington.org

Bakımı

Matelea cyclophylla yaz döneminde aktif olarak büyüyen bir bitkidir. Aydınlık ancak özellikle kaudeks kısmı çok yoğun güneşten korunmuş bir ortam tercih edilmelidir. Çok geçirgen, mineral ağırlıklı ve suyu hızla uzaklaştıran bir yetiştirme karışımı kullanılmalıdır. Yapraklı olduğu aktif büyüme döneminde toprak kurudukça düzenli sulama yapılabilir; ancak kaudeksin sürekli ıslak kalmasına izin verilmemelidir. Yapraklarını dökerek dinlenmeye geçtiğinde sulama büyük ölçüde azaltılmalı, özellikle serin dönemde gövdenin ıslak tutulmasından kaçınılmalıdır. Soğuk ve ıslak koşullar kaudeks çürümesi açısından en büyük risklerden biridir.